محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2306
مرآة البلدان ( فارسى )
در اين كوه مدفون مىباشند . شكل گاو و ماهى از برف در بالاى اين كوه به نظر مىآيد كه در تابستان هم به جاى خود است و هرگز آن برف آب نشده . عوام گويند هر وقت برفى كه متشكل به شكل مذكور است آب شود حادثهء عظيمى روى خواهد داد . در اين كوه طيور از قبيل كبك و وحوش از قبيل بز و خرس و خوك و غيره يافت مىشود و شكار كردن در اين كوه سخت مىباشد . در بالاى سراب گاماسب غارى است كه تقريبا صد قدم طول آن است و از زير غار آب سراب جارى مىباشد . در پائيز آب سراب بيست سنگ و در بهار سالهائى كه برف زياد در زمستان باريده زياده از پنجاه سنگ آب است . غالب اراضى شهر و دهات نهاوند از اين آب مشروب مىشود و فاضل آب آن به قراى خزل و بيستون و كرمانشهان مىرود . جمعيت قريهء جهانآباد به همه جهت سيصد نفر مىشود . اراضى آن مسطح و جاى سى زوج عوامل مىباشد . غالب زراعتش آبى و جزئى ديمكارى هم دارد . جهانآباد : از قلاع متعلقه به سرجام و تقريبا شصت نفر سكنه دارد . جهانآباد : از قراى توابع درب قاضى نيشابور است . در سمت شرقى بلده در پنج فرسنگى واقع و زراعت آن از آب قنات مشروب مىشود . هواى آن در زمستان سرد و در تابستان معتدل . قديم النسق و ملكى حضرت رضا سلام الله - عليه . سكنهء آن بيست خانوار و از طايفهء بلوچ طاهرى و ميش مست . اين نواحى محل قشلاق اين ايل مىباشد و ييلاق آنها در كوهسار گردنه و در رود است و گذران آنها از مالدارى و زراعت مىشود . جهانآباد : سنگر ميرزا خان تپه در استراباد كه پيش از اين قريهاى بود مشهور به گوزن تپه و مدت زمانى خراب شده و اثرى از آن باقى نمانده . نواب - و الا جهانسوز ميرزاى « 1 » امير تومان در حكومت استراباد در آنجا آبادى و قلعه و سنگرى محكم بنا نهاده سواره و پيادهء قراول در آنجا به جهت حفظ دهات
--> ( 1 ) - پسر فتحعلى شاه متولد سال 1248 كه سالها حكومت شاهرود و بسطام و استراباد داشت .